Kerkje Harkema

 
 
 
 
De Geschiedenis van het Kerkje Harkema
 
In het landschap tussen Aduard, Den Ham en Fransum ligt de kloosterboerderij ARBERE. Rond 1960 werd Albert Harkema er veehouder. Veertig jaar later was dat een bijzaak geworden en had hij een lang gekoesterde passie vorm gegeven; het bouwen van een eigen kerk. Zoals hij zelf zei, uit liefde voor de baksteen en voor de mensen die de kerk bezoeken.
Jaarlijks komen duizenden bezoekers van heinde en verre naar het kerkje van Harkema, zoals het in de volksmond heet.
 
Harkema begon met het uitgraven en vergroten van de oude gracht om de kloosterboerderij en bouwde de kop-hals-romp boerderij in miniatuur na, als onderkomen voor de eenden. Later construeerde hij er een toren. Men zei toen: waarom bouw je er geen kerk bij?. Dus bouwde Harkema een kerk. De 12.000 bakstenen haalde hij uit Belgie, het orgel uit IJhorst en de mariabeelden uit nog zuidelijker oorden.
 
Het kerkje lig in het hart van het oude eiland MIDDAG, aan alle kanten omgeven door een landschap dat meer dan tweeduizend jaar oud is. Hier werden kloosters gebouwd. Het bewerken van de landerijen lieten de monniken over aan de zogenaamde conversen, halfmonniken.
Overal in het landschap rond Aduard bouwde het klooster op wierden boerderijen, waar de conversen hun arbeid verrichten. Alleen 's morgens en 's avonds bezochten zij de kloosterkerk.
 
Vaak werd er bij de boerderijen een kapel gebouwd met een slaapzaal en een eetzaal, zodat ze niet iedere keer naar 't klooster hoefden te lopen. Zo'n kleine agrarische kloostergemeenschap noemen we een VOORWERK. De oudste vermelding van zo'n kloosterboerderij is die van voormalige boer Harkema.
In een overeenkomst van 1313 tussen de abt van Aduard, Lieuwerderwolde, Peize, Roderwolde en Foxwolde, wordt gesproken over een sluis "die wij gezamenlijk hebben gelegd bij de plaats die ARBERE heet".
Niemand wist wat men bedoelde, totdat in de eerste helft van de 20e eeuw iemand de naam ARBERE ontdekte op een gedenksteen in de boerderij van de toenmalige boer Harkema. "ARBERE" is een oud-fries woord dat graanschuur betekent.